| De drie hoofdexposanten en initiatiefnemers van ArtiAruba, Moritz Ebinger, Dick Tuinder en Chantal Breukers, zijn allemaal een of meerdere malen voor langere tijd artist-in-residence op Aruba geweest. Zij hebben er intensief kunnen kennismaken met Aruba, haar natuur en bevolking; er kunnen werken en exposeren, workshops en lezingen geven en… vrienden maken. Dat zij in dat laatste goed zijn geslaagd blijkt uit de namenlijst van hun gasten. Elvis López, Glenda Heyliger en Gilbert Senchi spelen niet alleen een belangrijke rol in het lokale kunstleven, maar doen met enige regelmaat ook internationaal van zich spreken. Diana Blok, Femi Dawkins, alias Jimmy Rage en Roland Sohier, die ook elk hun Arubaanse ervaringen hebben, completeren het creatieve gezelschap.
Ebinger, Tuinder en Breukers hebben elk op hun eigen manier ervaren dat bij een langer verblijf op het eiland ook andere zaken, die niets met strand- en vakantiepret te maken hebben, levensbepalend zijn. Ebinger schreef daarover ondermeer: “…de zon brandt en de wind waait warme lucht, het licht is fel, de mensen zijn hopi trankil totdat het tropisch gemak omslaat in trotse koppigheid.” Ebinger kwam op Aruba op het idee om een aantal door hem vervaardigde voorwerpen onder de zeespiegel te laten afzakken en ze daar te fotograferen. Voor dat laatste moest hij wel eerst duiklessen nemen…
Tuinder maakte op Aruba een onuitwisbare indruk met zijn muurschildering ‘Waltaka’, waarin hij het leven, variërend van de hoerententen tot de olieraffinaderij in San Nicolas – door de lokale bevolking ook wel ‘chocolate-city’ genoemd – vastlegde. Hij werd tijdens zijn verblijf echter ook geconfronteerd met, wat je zou kunnen omschrijven als, ‘tropische bureaucratie’, waardoor bepaalde personen voor hem onbereikbaar bleven.
Breukers, die zich op Aruba ondermeer bezig hield met pinhole fotografie, schreef kort na terugkomst in Nederland, begin 2006: “…plotseling andere geluiden, geuren, smaken, een ander klimaat, ander licht, een nieuwe taal en andere, tragere chaos. Je moet je plaats opnieuw bepalen. Dat gebeurt vanzelf, vanaf dag één. Het maakt onzeker, maar dan opeens voel je dat alles opnieuw mogelijk is.”
Arubaanse kunstenaars voelen zich wel eens geïsoleerd van de buitenwereld op hun kleine eiland. Toch zijn het juist López, Heyliger en Senchi, die dat isolement door intensieve internationale contacten weten te doorbreken en daarom zijn zij bij uitstek exponenten van de hedendaagse stroming kunstenaars op ArtiAruba.
López studeerde in 1989 cum laude af aan de Gerrit Rietveld Academie, vertegenwoordigde Aruba op een aantal biënnales, is nu regelmatig gastdocent op het Sandberg Instituut en de motor achter Ateliers ’89, een creatief- en opleidingscentrum op Aruba voor de jongste generatie Arubaanse kunstenaars. De onderwerpen van zijn werken worden op Aruba soms als ‘provocerend’ en ‘controversieel’ aangemerkt. Tegelijkertijd hebben zijn grensverleggende uitingen – over onder meer homoseksualiteit – hem het nodige respect opgeleverd. Begin dit jaar stal hij de show met zijn inbreng in een totaaltheater project.
Heyliger maakte in 1996 indruk met haar afstudeerproject ‘Autobiografisch Zelfportret’ op de Gerrit Rietveld Academie, een meer dan tien ton wegende installatie van opgevouwen kranten. Ook zij vertegenwoordigde Aruba meerdere malen in het buitenland, zoals op de biënnales van Havana, Cuba, en Johannesburg, Zuid-Afrika. In 2004 ontving Heyliger de Cultuurprijs voor de Beeldende kunst van het Prins Bernhard Cultuurfonds voor de Nederlandse Antillen en Aruba. Zij is de drijvende kracht achter de Sinfa galerie in San Nicolas (waar onder anderen Diana Blok en Dick Tuinder exposeerden).
Senchi is, anders dan López en Heyliger, na een financiële academische studie – met bijvak kunsthistorie – in de Verenigde Staten, pas later in de kunstenaarswereld terecht gekomen, maar maakte meteen al furore met zijn eerste installatie, vervaardigd van afgedankte olieleidingen van de Lago-raffinaderij, voor een speciale expositie ter gelegenheid van het kennismakingsbezoek van kroonprins Willem-Alexander en prinses Máxima aan Aruba. Senchi’s werken kunnen als ‘monumentaal’ worden omschreven. Hij was (mede)oprichter van de Sinfa galerie, South End Art Gallery en stichting Oranjestad Kunsthuis en curator van een aantal belangrijke exposities, die ondermeer werden bezocht door prins Albert van Monaco en de Nederlandse prins Pieter Christiaan.
Fotografe Blok werd uit een Nederlandse vader en een Argentijnse moeder geboren in Montevideo, Uruguay, en groeide op in Latijns-Amerika. Mede door deze achtergrond slaagde zij erin om bewoners van de drie Benedenwindse eilanden Aruba, Bonaire en Curaçao op een zeer karakteristieke en unieke wijze te vereeuwigen in haar prachtige fotoserie ‘Ay Dios’.
Tekenaar Sohier verbleef in 2001 in het kader van een uitwisselingsproject vier maanden op Aruba. Hij ‘vertaalde’ zijn indrukken door personen om te vormen tot kabouters of clowns, waardoor een intrigerende uitstraling of juist wrange humor ontstond. Zo kon Sohier probleemloos de alcoholverslaafden en uit-hun-dak-gaande Amerikaanse toeristen vastleggen; meer realistisch waren zijn tekeningen van dominospelers en deelnemers aan de carnavalsparade.
Multidisciplinair kunstenaar Dawkins is afkomstig van Jamaica. Hij studeerde aan het California College of Arts en werd ook op Aruba bekend door zijn om gerechtigheid schreeuwende afbeeldingen. Dawkins is de Engels-Caribische exponent op deze aan Aruba opgedragen tentoonstelling. Hij is ondermeer als performer betrokken bij de momenteel door Dick Tuinder geproduceerd film ‘Winterland’ over Sally Dewinter, een van diens alter ego’s.
Wie eerder op Aruba was zal zich na een bezoek aan deze expositie realiseren slechts een klein deel van het eiland te kennen. Wie deze expositie heeft bezocht maar niet eerder op het eiland was, weet nu dat Aruba meer te bieden heeft dan zon en strand alleen.
Floor Huygen,
recensent, Aruba |
